Alternatief voor koffie: 10 dranken met en zonder cafeïne

Dit zijn de tien bekendste alternatieven voor koffie, van veel naar geen cafeïne. Ter vergelijking: een kopje filterkoffie van 125 ml bevat gemiddeld 56 mg cafeïne.

De getallen voor koffie en thee komen van het Voedingscentrum. Hoeveel cafeïne er precies in je kop zit, hangt af van hoeveel je gebruikt en hoe lang je het laat trekken. Meer daarover lees je in hoeveel cafeïne zit er in koffie, thee en yerba mate.

Waarom wil je een alternatief voor koffie? Het antwoord bepaalt welke drank het beste past.

1. Wil je nog wat cafeïne? Ja: kies yerba mate, zwarte thee of groene thee. Je wordt wel wakker, maar met minder cafeïne dan van koffie. Nee: kies cafeïnevrije koffie, cichoreikoffie, rooibos of kruidenthee.
2. Mis je vooral de smaak van koffie? Kies dan cafeïnevrije koffie of cichoreikoffie. Alle andere opties smaken echt anders.
3. Drink je je koffie met melk? Kies dan iets wat goed samengaat met melk: chai, rooibos, een mate latte of een kurkuma latte. Groene thee en pure mate drink je liever zonder melk.

Twijfel je? Veel mensen drinken 's ochtends iets met een beetje cafeïne, zoals yerba mate of thee, en 's middags iets zonder, zoals rooibos of kruidenthee. Zo houd je je ochtendritueel, en heb je 's avonds geen cafeïne meer in je lichaam.

Yerba mate is in Argentinië, Uruguay, Paraguay en Zuid-Brazilië wat koffie bij ons is: de drank waarmee je de dag begint. Het is gemaakt van de gedroogde bladeren van de mateplant, een Zuid-Amerikaanse hulstsoort. Je zet het als thee, met water van ongeveer 80 °C.

• Cafeïne: ongeveer 22 tot 39 mg per kop van 2 gram. Gebruik je minder mate, dan krijg je ook minder cafeïne.
• Smaak: pure mate is grassig en kruidig, met een licht bittere afdronk. Die bittere toon herkennen koffiedrinkers vaak. Er is ook mate met fruit of kruiden, die zachter is.
• Zo drink je het: warm uit een mok of tumbler, of koud met ijs. Met melk wordt het een mate latte.

Het grote voordeel als ochtenddrank: je kunt een paar keer opschenken op dezelfde mate. Zo drink je de hele ochtend van één portie. Hoe je mate zet zonder kalebas, lees je in yerba mate zetten.

Zwarte thee is de makkelijkste overstap. Een kopje bevat gemiddeld 28 mg cafeïne, de helft van een kopje koffie. Zwarte thee is vol van smaak, en net als koffie lekker met een scheutje melk. Kruid je hem met kaneel, kardemom en gember, dan heb je chai.

Groene thee bevat het minst cafeïne van de theesoorten: ongeveer 19 mg per kopje. De smaak is fris en grassig. Zet groene thee met water van 70 tot 80 °C, anders wordt hij bitter.

Matcha wordt vaak genoemd als alternatief voor koffie, maar let op als je minder cafeïne wilt. Bij matcha drink je het hele, fijngemalen blad. Een kom van 1 tot 2 gram kan daardoor 20 tot 90 mg cafeïne bevatten: net zoveel als koffie, of meer. Het verschil met yerba mate lees je in yerba mate vs matcha.

Wil je helemaal geen cafeïne meer, dan heb je deze opties:

• Cafeïnevrije koffie. Gewone koffie waar het grootste deel van de cafeïne uit is gehaald. Er blijft een heel klein beetje over, meestal 0 tot 5 mg per kop. Het is het beste alternatief als je de smaak van koffie niet wilt missen.
• Cichoreikoffie. Gemaakt van de geroosterde wortel van cichorei. Hij smaakt geroosterd en licht bitter, en komt van alle cafeïnevrije opties het dichtst bij koffie. Je zet hem net als koffie, of je lost hem op als oploskoffie.
• Graankoffie. Gemaakt van geroosterde gerst, rogge of mout. De smaak is zachter en moutiger dan cichorei. Bekende merken zijn Caro en Bambu, die je in de supermarkt en de natuurwinkel vindt.
• Rooibos. Een Zuid-Afrikaanse struik, geen echte thee. Rooibos is zacht en licht zoet, en past goed bij melk. Je kunt hem lang laten trekken zonder dat hij bitter wordt.
• Kruidenthee. Gember, munt, kamille of venkel. Een goede keuze voor de middag en de avond.
• Kurkuma latte (golden milk). Warme melk met kurkuma, gember, kaneel en een snufje zwarte peper. Romig, en een fijne vervanger voor je middagcappuccino.

Een goed alternatief voor koffie in de ochtend is een warme drank met een beetje cafeïne, zoals yerba mate, zwarte thee of groene thee. Je houdt je ochtendritueel, maar krijgt minder cafeïne binnen dan met koffie.

Welke je kiest, hangt af van hoe je je koffie nu drinkt:

Drink je veel koffie en wil je overstappen? Doe het dan stap voor stap. Stop je in één keer, dan kun je de eerste dagen hoofdpijn krijgen. Hoe je dat voorkomt, lees je in stoppen met koffie: zo bouw je af.

Vier dingen helpen bij de overstap naar een alternatief voor koffie:

1. Houd je ritueel. Zet je nieuwe drank op hetzelfde moment, in dezelfde mok. Vaak mis je het moment meer dan de koffie zelf.
2. Geef je smaak twee weken. Na jaren koffie smaakt alles eerst raar. Na een week of twee went je smaak aan de nieuwe drank.
3. Proef meerdere smaken. Vind je pure mate of groene thee te grassig, probeer dan een variant met fruit of kruiden.
4. Zet het niet te sterk. Thee en mate worden bitter als je ze te lang laat trekken of met kokend water zet. Houd je aan de trektijd op de verpakking.